Een goede kazerne begint bij wat de brandweer nodig heeft.

In Berkel-Enschot werkt de gemeente Tilburg samen met Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant aan de vervanging van de bestaande brandweerkazerne aan de Kerkstraat. De nieuwe kazerne is voorzien aan de Durendaelweg en moet ook op langere termijn bijdragen aan een goede brandweerdekking en het behalen van de geldende normtijden.

HEVO begeleidt de ontwikkeling vanaf het haalbaarheidsonderzoek en de projectdefinitie tot en met het ruimtelijk, functioneel en technisch Programma van Eisen.

De opgave

De huidige brandweerkazerne in Berkel-Enschot moet worden vervangen. Daarbij gaat het niet alleen om een nieuw gebouw. De positie van een brandweerkazerne is direct verbonden met de brandweerzorg: materieel en personeel moeten vanuit de kazerne snel en veilig kunnen uitrukken en het verzorgingsgebied binnen de geldende normtijden kunnen bereiken.

Dat wordt extra relevant door toekomstige stedelijke en infrastructurele ontwikkelingen in en rond Berkel-Enschot. De ontwikkeling sluit daarom aan op het bredere project Optimalisering brandweerdekking 2040 van de gemeente Tilburg.

Uit een eerder locatieonderzoek kwamen twee mogelijke locaties naar voren. De Durendaelweg is vervolgens aangewezen als voorkeurslocatie. De vraag aan HEVO was om te onderzoeken of de nieuwe brandweerkazerne hier ruimtelijk en functioneel kan worden ingepast en welke aandachtspunten en risico's daarbij spelen.

Van brandweerproces naar gebouw en terrein

HEVO startte met het inventariseren van de beschikbare informatie en het vaststellen van de ruimtelijke, functionele en technische uitgangspunten. Samen met de gemeente Tilburg en Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant zijn de eisen vanuit het primaire brandweerproces opgehaald.

Die eisen zijn vertaald naar een visie op de kazerne, een globaal ruimteprogramma en een eerste ruimtelijke inpassing. Daarbij is gekeken naar onder meer bereikbaarheid en verkeersveiligheid, stedenbouwkundige randvoorwaarden, de benodigde planologische procedure en de gevolgen voor de omgeving.

Ook de financiële en organisatorische haalbaarheid is onderzocht. HEVO stelde een raming van de bouw- en investeringskosten en een indicatieve planning op en adviseerde over de bouworganisatie- en aanbestedings­vorm.

Ook de uitruk begint bij een goede inpassing

Voor een brandweerkazerne zijn gebouw en terrein onlosmakelijk met elkaar verbonden. De inrichting moet aansluiten op de dagelijkse werkzaamheden én op een snelle en veilige uitruk. Daarom worden in het Programma van Eisen niet alleen de ruimten in het gebouw vastgelegd. Ook de remise, logistieke ruimten, oefenvoorzieningen en het bijbehorende terrein maken onderdeel uit van de opgave. Zo worden de eisen vanuit het brandweerproces vanaf de definitiefase vertaald naar concrete kaders voor de verdere planontwikkeling.

Omgeving vanaf het begin betrokken

Een nieuwe brandweerkazerne heeft ook gevolgen voor de omgeving. Parallel aan het haalbaarheids­onderzoek stelde HEVO daarom samen met de gemeente een communicatie- en participatieaanpak op. De communicatie met de omgeving is vanuit deze aanpak voorbereid en uitgevoerd.

Na het haalbaarheidsonderzoek begeleidde HEVO als intern projectleider ook de projectdefinitie en het bestuurlijke besluitvormingsproces. Daarmee zijn de ruimtelijke, functionele, financiële en omgevingsaspecten samengebracht in de voorbereiding van het besluit over het vervolg.

Van haalbaarheid naar Programma van Eisen

Uit het haalbaarheidsonderzoek kwamen geen belemmeringen naar voren die nieuwbouw op de voorkeurslocatie onmogelijk maken. Wel zijn aandachtspunten en risico's vastgesteld die in het vervolg van de planvorming moeten worden meegenomen.
De ruimtelijke inpassing, kostenraming, planning en communicatieaanpak vormden vervolgens de basis voor de projectdefinitie en gemeentelijke besluitvorming.

Inmiddels bevindt het project zich in de definitiefase. HEVO stelt samen met de betrokken partijen via workshops het ruimtelijke, functionele en technische Programma van Eisen op. Daarin worden de eisen voor onder meer de remise, logistieke ruimten, oefenvoorzieningen, kantoorruimte, ondersteunende functies en het terrein vastgelegd. Op basis hiervan wordt ook de bouwkostenraming verder uitgewerkt.

De meerwaarde

Met de begeleiding van HEVO worden de eisen vanuit de brandweerorganisatie, de ruimtelijke mogelijkheden van de locatie en de gemeentelijke besluitvorming in één proces bij elkaar gebracht. Dat geeft de gemeente Tilburg en Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant vooraf inzicht in de haalbaarheid, risico's, kosten en uitgangspunten voor de nieuwe kazerne. Tegelijkertijd worden de eisen vanuit het primaire brandweerproces concreet vertaald naar gebouw en terrein. Zo ontstaat een heldere basis voor een brandweerkazerne die past bij de operationele behoefte van de brandweer én bij de ontwikkeling van Berkel-Enschot.

Ook interessant